Wysypisko Mażany – odwołanie

Kadzidłowo, 29 kwietnia 2010 r.

Minister Środowiska
za pośrednictwem
Warmińsko-Mazurskiego

Dotyczy: decyzji OŚ.PŚ.7650-19/08/09/10 z dnia 09 kwietnia 2010 r.

Odwołanie

W imieniu Stowarzyszenia Sadyba składam odwołanie od decyzji nr OŚ.PŚ.7650-19/08/09/10 z dnia 9 kwietnia 2010 roku wydanej przez Marszałka Województwa Warmińsko Mazurskiego udzielającej AMEST Kętrzyn sp. z o.o. z siedzibą w Mażnach pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do składowania odpadów, z wyłączeniem odpadów obojętnych w miejscowości Mażany, gmina Kętrzyn oraz wnosimy o jej uchylenie w całości.

Uzasadnienie

W dniu 9 kwietnia 2010 roku Marszałek Województwa Warmińsko Mazurskiego udzielił spółce AMEST Kętrzyn sp. z o.o. z siedzibą w Mażanach pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do składowania odpadów, z wyłączeniem odpadów obojętnych, o zdolności przyjmowania ponad 10 ton odpadów na dobę lub całkowitej pojemności ponad 25 000 w miejscowości Mażany, gmina Kętrzyn, zlokalizowanej na działkach 10/8, 10/9, 10/10, 10/11, obejmującej kwaterę nr II. W decyzji opisano m.in. parametry techniczne, sposób i miejsce składowania odpadów, zakres i sposób monitoringu oraz działania naprawcze dotyczące dotychczasowych uchybień.

W decyzji Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego opisał przebieg postępowania administracyjnego dotyczącego wydania przedmiotowego pozwolenia wszczętego na wniosek spółki AMEST Kętrzyn [zwanej dalej: Spółką] z dnia 09 lutego 2007 r. Początkowo postępowanie prowadził Wojewoda Warmińsko-Mazurski, który pismem z dnia 15 lutego 2007 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych, a następnie pismem z dnia 12. czerwca 2007 r. braków merytorycznych. Wnioskodawca nie przedłożył wymaganego uzupełnienia merytorycznego.

Ponadto Wojewoda Warmińsko-Mazurski zasięgał opinii Wojewódzkiej Komisji do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko oraz występował do Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Olsztynie [zwanego dalej: WIOŚ] o przeprowadzenie kontroli składowiska w Mażanach w celu sprawdzenia spełniania przez ww. instalację wymogów ochrony środowiska. Po przeanalizowaniu informacji pokontrolnych przesłanych przez WIOŚ, a także przeprowadzonych oględzinach składowiska Wojewoda ponownie pismem z dnia 21 sierpnia 2007 r. wezwał Spółkę do przesłania dodatkowych informacji i wyjaśnień. Wprawdzie pismem z dnia 10 września 2007 r. Spółka przedłożyła uzupełnienie wniosku, lecz nie odniosła się w sposób wystarczający do wszystkich kwestii zawartych w wezwaniu (do uzupełnienia dotyczących m.in.: instalacji do odprowadzania gazu składowiskowego, nie wskazał ile jest studni odgazowujących na kwaterze nr II etc).

W tej sytuacji Wojewoda Warmińsko-Mazurski decyzją ŚR.I.6619-005/07 z dnia 04 października 2007 r. odmówił wydania przedmiotowego pozwolenia zintegrowanego. Spółka w dniu 29 października 2007 r. wniosła odwołanie od ww. decyzji Wojewody do Ministra Środowiska, który decyzją z dnia 06 maja 2008 r., znak: DOOŚ-p-157/8152/08/MT uchylił decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W związku z wejściem w życie art. 19 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej dalsze postępowanie prowadził Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Ponieważ w uzasadnieniu Minister Środowiska podkreślił, że jedynie rzetelnie sporządzony wniosek odzwierciedlający faktyczny stan techniczny obiektu umożliwi wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiotowej sprawie [brzmi to absurdalnie jako, że nikt przecież nie ograniczał Spółki do złożenia prawidłowego wniosku, a jak uczy doświadczenie nawet w tak prostych sprawach jak wniosek o udzielenie informacji publicznej, niedopełnienie bagatelnych nieraz uchybień skutkuje nieskutecznością wniosku].

W związku z powyższym Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego wezwał Spółkę do przedłożenia poprawionego wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w Mażanach. W dniu 10 lipca 2008 r. Spółka przedłożyła uzupełniony tekst wniosku, który okazał się niespójny, a zawarte w nim zapisy niejednoznaczne i nie odzwierciedlające faktycznego stanu technicznego obiektu i nie pozwalające na ustalenie czy przedmiotowa instalacja spełnia wymagania ochrony środowiska wynikające z najlepszych dostępnych technik (BAT). We wniosku nie uwzględniono również wszystkich uwag zawartych w decyzji Ministra Środowiska.

Po kolejnych wezwaniach uzupełnienia wniosku wpłynęły w dniach 24. listopada 2008 r. oraz 19. stycznia 2009 r. Mimo to w dalszym ciągu nie zostały wyjaśnione jednoznacznie liczne kwestie i uwagi m.in. Ministra Środowiska zawarte w decyzji z dnia 06 maja 2008 r. W celu sprawdzenia czy Spółka wypełniła zarządzenia po kontrolach przeprowadzonych w dniach 13, 17 i 19 marca 2008 r., WIOŚ przeprowadził w dniach 7, 13 i 16 października 2008 r. kolejne kontrole na składowisku w Mażanach. Jak wynika z protokółów z ww. kontroli, w jej trakcie stwierdzono liczne uchybienia (m.in.: występowanie zastoiska odcieków w obrębie kwatery nr II, rów wykopany wzdłuż wschodniej i północnej krawędzi kwatery odprowadzający odcieki był zarośnięty roślinnością i widoczne były w nim stojące odcieki, w północno-wschodnim rogu kwatery nie zabezpieczono warstwą izolacyjną folii uszczelniającej w miejscach jej naprawy, rury doprowadzające odcieki z kwater do zbiornika były podtopione, rynna PCV ułożona wzdłuż północnego brzegu kwatery nr I była przysypana ziemią i porośnięta roślinnością etc). Ponadto stwierdzono, że prowadzący instalację nie prowadzi monitoringu składowiska zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie zakresu, czasu, sposobu oraz warunków prowadzenia monitoringu składowisk odpadów (nie był prowadzony pomiar emisji gazu składowiskowego oraz pomiar odcieków).

Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego wystąpił pismem z dnia 17. grudnia 2008 r. do WIOŚ o przesłanie dodatkowych informacji oraz poprosił o opinię czy w świetle przeprowadzonej kontroli można jednoznacznie stwierdzić, że istniejący na składowisku system drenażu wód odciekowych jest skuteczny i funkcjonuje prawidłowo, a także czy Spółka wywiązała się z zarządzenia pokontrolnego z dnia 22. października 2008 r. W odpowiedzi WIOŚ poinformował m.in., że Spółka nie udzieliła odpowiedzi na zarządzenie pokontrolne z dnia 22 października 2008 r., oraz że już w trakcie poprzednich kontroli przeprowadzanych na składowisku w Mażanach stwierdzano nieprawidłowości w systemie odprowadzania odcieków i wód opadowych z ww. składowiska.

W dniu 05 lutego 2009 r. pracownicy Urzędu Marszałkowskiego zapoznali się z posiadaną przez WIOŚ dokumentacją dotyczącą składowiska w Mażanach, stwierdzając, że na podstawie udostępnionych dokumentów nie można jednoznacznie ustalić jak został zaprojektowany i wykonany system drenażu wód odciekowych na ww. składowisku. Pismem z dnia 02 lutego 2009 r. ponownie wystąpiono do WIOŚ z prośbą o przedłożenie informacji dotyczącej realizacji przez Spółkę zarządzeń pokontrolnych.

W związku z dalszymi wątpliwościami, co do prawidłowości funkcjonowania systemu drenażu wód odciekowych na składowisku, pismem z dnia 16 lutego 2009 r. ponownie zwrócono się do WIOŚ o opinię czy w świetle informacji przedłożonych przez Spółkę można jednoznacznie stwierdzić, że składowisko spełnia obowiązujące wymogi prawne, w tym m.in. czy istniejący na składowisku system drenażu wód odciekowych jest skuteczny i funkcjonuje prawidłowo. Odpowiadając WIOŚ w Olsztynie (pismem z dnia 20.02.2009 r.) przedstawił informacje o wynikach kontroli przeprowadzonych na składowisku odpadów w Mażanach w latach 2007–2008. W podsumowaniu wskazał, że stwierdzane na składowisku przypadki nieprawidłowości występujące w systemie odprowadzania odcieków i wód opadowych wynikają z systematycznych zaniedbań eksploatacyjnych zarządzającego składowiskiem, a także, że wykonane usprawnienia systemu odbierającego odcieki w postaci rowu powierzchniowego zabezpieczającego odpływ grawitacyjny odcieków do zbiornika na odcieki nie gwarantują trwałości technicznej przyjętego rozwiązania.

W dniach 26 i 31 marca oraz 2 kwietnia 2009 r. ponownie została przeprowadzona kontrola WIOŚ na składowisku w Mażanach. Podczas kontroli stwierdzono m.in. nieprawidłowości w zakresie utrzymania i eksploatacji urządzeń służących do odprowadzania zanieczyszczonych wód z terenu placu zrzutu odpadów i wód opadowych oraz urządzeń i rowów odwadniających służących do odprowadzania odcieków z kwatery nr II. Powyższe uchybienia o podobnym charakterze były stwierdzone również podczas poprzednich kontroli (przynajmniej 3 krotnie). W trakcie kontroli stwierdzono również prowadzenie w sposób niezgodny z przepisami ewidencji jakościowej i ilościowej odpadów, składowanie odpadów niezgodnie z wymaganiami decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska, nie prowadzenie segregacji odpadów przed ich składowaniem.

Po przeanalizowaniu przedłożonego wniosku wraz z uzupełnieniami oraz wszystkich zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dokumentów i materiałów, w szczególności wyników kontroli przeprowadzonych przez WIOŚ stwierdzono, że część danych zawartych we wniosku jest nieścisła, bądź niezgodna ze stanem faktycznym. Stwierdzono, że instalacja nie spełnia wymagań najlepszych dostępnych technik (BAT) określonych w § 6 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów. Z posiadanych informacji pokontrolnych WIOŚ wynika, że znajdujący się na składowisku system drenażu wód odciekowych nie działa prawidłowo i nie zapewnia jego niezawodnego i bezpiecznego dla środowiska funkcjonowania. W związku z tym eksploatacja instalacji nie zapewnia ochrony środowiska jako całości.

Kontrole WIOŚ przeprowadzane na składowisku w 2008 i 2009 r. wykazały, że zarządzający składowiskiem nie eksploatuje instalacji zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób zapewniający właściwe funkcjonowanie urządzeń technicznych stanowiących wyposażenie składowiska. Ponadto według oceny WIOŚ funkcjonowanie składowiska bez prawidłowo działającego systemu odbioru zanieczyszczonych wód i odcieków uniemożliwia jego utrzymanie bez emisji zanieczyszczeń do środowiska. Ponadto zarządzający składowiskiem w 2008 r. nie prowadził oraz nadal nie prowadzi pełnego monitoringu składowiska zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2002 r. (nie jest prowadzony pomiar emisji gazu składowiskowego oraz pomiar składu i poziomu wód podziemnych w piezometrze P-3. Wodę podziemną z ww. piezometru pobrano jedynie w I kwartale 2008 r., natomiast w II, III i IV kwartale 2008 r. wody nie pobrano z powodu braku drożności piezometru).

W związku z powyższym po przeanalizowaniu wszystkich posiadanych dokumentów i informacji stwierdzono, że przedmiotowa instalacja nadal nie spełnia wymagań ochrony środowiska wynikających z najlepszych dostępnych technik, wobec czego jedyną możliwą konsekwencją było wydanie decyzji odmawiającej Spółce wydania pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w miejscowości Mażany (decyzja z dnia 25. maja 2009 r. znak: OŚ.PŚ.7650-19/08/09 Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego).

Od tej decyzji Marszałka w dniu 16. czerwca 2009 r. Spółka wniosła odwołanie do Ministra Środowiska, który decyzją z dnia 21. września 2009 r., znak: DIŚ-III-p-85/4105/09/MT uchylił zaskarżoną decyzję odmawiającą wydania Spółce pozwolenia zintegrowanego.
W uzasadnieniu decyzji Ministr Środowiska stwierdził między innymi, że z akt sprawy wynika, iż organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy ograniczył się w istocie do analizy sprawności istniejącego drenażu, stawiając jednocześnie zarzut, iż w kwestii analizy sprawności istniejącego systemu drenażu, oparto się jedynie na ustaleniach pokontrolnych WIOŚ w Olsztynie, uznając je za jedynie wiarygodne [! – jest to zarzut absurdalny, gdyż przecież ustawowym zadaniem WIOŚ jest przecież monitorig kontroli środowiska, zgodnie z zasadami i zadaniami określonymi przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska], nie uzasadniając dlaczego odrzucono wyjaśnienia składane przez Spółkę [tak jakby bardziej wiarygodne były wyjaśnienia Spółki, która – jak wykazuje powyższy wykaz – systematycznie łamie obowiązujące ją przepisy i ignoruje kolejne zalecenia pokontrolne!].

Ponadto w decyzji Ministra Środowiska 21. września 2009 r., stwierdzono, że kwestia ustaleń WIOŚ może budzić wątpliwości, gdyż Spółka odmówiła podpisania protokołów pokontrolnych [! – to kolejny już absurd – równie dobrze można wypuścić na wolność przestępców, którzy …nie godzą się z wyrokiem sądu]. Minister Środowiska wskazał ponadto, iż zaniedbania lub zaniechania, które dotyczą niewłaściwej eksploatacji obiektu, powinny być przedmiotem ustaleń pokontrolnych oraz ewentualnego prowadzenia odrębnych postępowań, w myśl przepisów ustawy o egzekucji w administracji, natomiast nie stanowią one przesłanek, które mogłyby stanowić o odmowie udzielenia pozwolenia zintegrowanego.

Organ odwoławczy podkreślił również, iż w przypadku, gdy dotychczas stosowane rozwiązania techniczne w zakresie sprawności systemu drenażu, uzna się za niewystarczające, należy podjąć rozważania [czy w kompetencji Marszałka leży wyręczanie wnioskodawcy w szukaniu optymalnych rozwiązań technicznych ?] w zakresie możliwości podjęcia przez stronę takich działań i rozwiązań, które spowodują usprawnienie tego systemu, przy jednoczesnym ustaleniu harmonogramu podejmowanych prac i obowiązków, wraz z terminem ich realizacji.

W związku z w/w decyzją Ministra Środowiska, w toku postępowania odwoławczego Spółka złożyła dodatkowe wyjaśnienia, a wraz z pismem z dnia 15. grudnia 2009 r. przesłała „Opinię dotyczącą stanu technicznego istniejącego systemu drenarskiego oraz planowanych do zastosowania rozwiązań usprawniających gospodarkę wodami odciekowymi na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne AMEST Kętrzyn Sp. z o.o. w Mażanach”, sporządzoną przez prof. dr hab. inż. Andrzeja Jasińskiego, z-cę Przewodniczącego Krajowej Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko oraz Doradcę Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, z której między innymi wynika: „Kwatera nr 2, pomimo tego że posiada szereg uchybień w jej budowie jak i w sposobie prowadzenia eksploatacji, nie stanowi jednak zagrożenia dla środowiska naturalnego. Biorąc pod uwagę stopień jej wypełnienia odpadami (szacowany na 40–60 %), za uzasadnioną należy uznać dalszą jej eksploatację. W obecnym stanie rzeczy, zaprzestanie tej eksploatacji, a przez to nie wypełnienie wolnych przestrzeni odpadami, może spowodować późniejsze problemy w pracach rekultywacyjnych.”

Autor opinii przedstawił szczegółowy harmonogram realizacji działań naprawczych prowadzących do wyeliminowania problemów eksploatacyjnych i usprawniających system drenażu na składowisku, zaaprobowane przez Spółkę. Po uzupełnieniu dodatkowych wyjaśnień i ponownym przeanalizowaniu wszystkich posiadanych dokumentów i wniosku oraz przedłożonych uzupełnień Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego wydał przedmiotową decyzję, stanowiącą przedmiot zaskarżenia.

W naszym przekonaniu przedmiotowa decyzja jest niesłuszna i fatalna z punktu widzenia ochrony środowiska, zwłaszcza tak cennego obszaru, jakim są okolice Mażan – położenie przedmiotowej instalacji w bezpośrednim sąsiedztwie wód zasilających Wielkie Jeziora Mazurskie stwarza duże zagrożenie pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach, zważywszy fakt, że w pobliżu wysypiska znajduje się ciek wodny rzeki Radziei, należącej do zlewni kompleksu jeziora Mamry.

Jak potwierdziły opisane powyżej liczne kontrole WIOŚ w Olsztynie (co wykazano w powyższym podsumowaniu prowadzonego postępowania), ale także obserwacje prowadzone przez osoby i podmioty zainteresowane ochroną środowiska, wysypisko w Mażanach od wielu lat prowadzone jest z uchybieniem wszelkich zasad ochrony środowiska, co stwarza realne zagrożenie dla środowiska, zwłaszcza dla wód śródlądowych.

Ponadto brak jest sporządzonych dla planowanego przedsięwzięcia oceny oddziaływania składowiska na sąsiednie obszary Natura 2000:
• specjalny obszar Jezioro Dobskie (kod obszaru PLB280012), przy którym, w jez. Łabap
kończy bieg rzeka Radzieja,
• specjalny obszar ochrony siedlisk Gierłoż (kod obszaru PLH280002).

W zaskarżonej decyzji mowa jest tylko o maszynach i zużyciu przez nie paliwa na samym wysypisku, brak jest natomiast ocen wpływu zwiększonego transportu ciężarowego na środowisko przyrodnicze (hałas, spaliny, wibracje) oraz uciążliwość tego transportu (ale też eksploatacji samego wysypiska) dla mieszkańców okolicznych miejscowości, a zwłaszcza domów położonych najbliżej wysypiska.

Jak uczy doświadczenie i opisane powyżej postępowanie należy liczyć się z dalszymi negatywnymi skutkami prowadzenia i eksploatacji przedmiotowej instalacji (niezależnie od faktu czy wniosek AMEST Sp. z o.o. spełnia wymogi formalne czy nie). Pomijając fakt, iż kardynalnym błędem było już wydanie „pierwotnej” zgody na lokalizację wysypiska śmieci w Mażanach, pragniemy stwierdzić, iż kierując się zasadą przezorności opisaną w art. 6 ust 1. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, należy podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze, by zapobiec negatywnym skutkom działalności, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane. Dlatego należy uchylić przedmiotową decyzję i wydać odmowę wydania pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do składowania odpadów w Mażanach.

W związku z tym wnioskuję jak na wstępie.

Krzysztof A. Worobiec

Ten wpis został opublikowany w kategorii Krajobraz naturalny i oznaczony tagami . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.