O wiatrakach energetycznych w Urzędzie Marszałkowskim

W poniedziałek, 23 stycznie o godz. 13.00 w Urzędzie Marszałkowskim w Olsztynie odbyło się spotkanie przedstawicieli Zarządu i Koalicji „Bezpieczna energia” w sprawie obaw związanych z budową w naszym województwie coraz większej ilości wiatraków energetycznych.

Przypomnę, że Koalicja nie jest generalnie przeciwna rozwojowi energetyki wiatrowej, lecz tylko przeciwko ich stawianiu gdzie popadnie i domaga się opracowania szczegółowych zasad lokalizacji wiatraków energetycznych z uwzględnieniem stref ochronnych – w celu ochrony ludzi, zwierząt i krajobrazu (o czym w załączonych poniżej postulatach). Gospodarzy reprezentował wicemarszałek Jarosław Słoma oraz dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska Bogdan Meina, natomiast koalicję liczącą już 19 stowarzyszeń z obszaru od Elbląga po wschodnią granicę województwa reprezentowali: Marta Akincza (Stowarzyszenie Polskich Architektów Krajobrazu), Jacek Adamas (Kochajmy Warmię), Waldemar Badeński (Stowarzyszenie Aktywności Społecznej im. T. Reytana, a zarazem radny) i Krzysztof Worobiec (Sadyba). W spotkaniu uczestniczyło też troje dziennikarzy.

Przedstawicieli mediów było znacznie więcej, ale pozostali oni przed Urzędem, gdzie od godz. 12-tej trwała pikieta: przedstawiciele Koalicji – pomimo padającego śniegu – stali z wielkim banerem (repliką oficjalnego „Mazury Cud Natury”) obrazującym piękny mazurski krajobraz… upstrzony lasem wiatraków energetycznych, rozdawali ulotki i rozmawiali z przechodniami na temat naszych zastrzeżeń dotyczących tychże inwestycji].

Marszałek Słoma na przywitanie przedstawił stanowisko Urzędu, skupiając się przede wszystkim na wyrażeniu obawy o krajobraz: „Myślę, że mamy podobne spojrzenie na kwestie związane z energetyką, a szczególnie ustawianie ferm wiatrowych. Niestety jako samorząd województwa nie mamy wielkiego wpływu na samorządy lokalne. Możemy jedynie apelować.” Marszałek poinformował, że Urząd pracuje nad stanowiskiem sejmiku województwa w sprawie wzrastającej ilości inwestycji wiatrakowych (…które wprawdzie nie będzie dla gmin nakazem, a bardziej głosem sumienia), i że skonsultuje je z Koalicją.

Wizyta przebiegała na zasadzie spokojnej wymiany poglądów, ale by nie było to tylko spotkanie kurtuazyjne (li tylko przedstawienie złożonej wcześnie 10-punktowej listy postulatów – patrz poniżej oraz wymiana zdań) w imieniu koalicji przedstawiłem bardzo konkretne oczekiwania:

  1. Sporządzenie inwentaryzacji elektrowni wiatrowych na terenie województwa ponieważ obecnie nikt – nawet urzędnicy – nie wiedzą dokładnie gdzie są, jakie i ile ich jest. Inwentaryzacja powinna obejmować inwestycje już zrealizowane, będące w trakcie realizacji oraz planowane (na które zostały złożone wnioski, rozpoczęto procedury zmiany MPZP, uzgadniane są pozwolenia na budowę etc.) oraz zawierać ilościowe i jakościowe dane dotyczące elektrowni wiatrowych, ich geograficzne rozmieszczenie oraz usytuowanie w stosunku do form ochrony przyrody;
  2. Wprowadzenie stałego monitoringu wszystkich inwestycji związanych z energetyka wiatrową na terenie województwa poprzez powierzenie tego obowiązku kompetentnemu pracownikowi urzędu lub stworzenie zespołu, który na bieżąco będzie zbierał wszystkie informacje na temat inwestycji wiatrakowych – jest to niezbędne ponieważ wzrost tego typu inwestycji jest bardzo dynamiczny;
  3. Stworzenie „platformy informacyjnej” (witryny, strony internetowej np. na stronie Urzędu Marszałkowskiego etc.) w celu publikacji wszelkich danych związanych z elektrowniami wiatrowymi (patrz pkt. 1 i 2), w tym planowanych inwestycji by ułatwić należyty przepływ informacji oraz rzeczywistą partycypację społeczną opartą na rzetelnych informacjach (co obecnie często jest niemożliwe lub utrudnione z powodu braku dostatecznej wiedzy i/lub przekazywania niepełnych lub mylnych informacji – por.:  pkt 1);
  4. Podjęcie przez Urząd Marszałkowski działań edukacyjnych (szkolenia, seminaria, konferencje, ulotki edukacyjne etc.) skierowanych do szerokiego grona zainteresowanych, w tym do samorządów lokalnych (by te, stanowiąc prawo miejscowe były świadome długofalowych skutków swoich decyzji) mających na celu przedstawienie wszelkich aspektów zwiazanych z energetyką wiatrową: konsekwencje przyrodnicze, zdrowotne, ekonomiczne (koszty związane ze spadkiem atrakcyjności turystycznej, koszty demontażu wyeksploatowanych urządzeń etc);
  5. Podjęcie działania w celu kompleksowej ochrony krajobrazu w związku z wyjątkowością regionu („Cud Natury”) poprzez opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego całego województwa w celu wyznaczenia miejsc do lokalizacji farm wiatrowych („planowanie rozległe” jako przeciwieństwo fragmentarycznego planowania miejscowego – by nie dopuścić np. do sytuacji, że jedna gmina będzie stawiać wiatraki na granicy innej, która wiatraków nie chce);
  6. 6. Stworzenia zespołu roboczego ds. inwestycji związanych z energetyką wiatrową złożonego z przedstawicieli: Urzędu Marszałkowskiego Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego, Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz Koalicji Bezpieczna Energia (oraz przedstawicieli innych instytucji zainteresowanych tematyką) w celu opracowania katalogu „dobrych praktyk” dla inwestycji związanych z energetyką wiatrową, w szczególności określenia zasad lokalizacji inwestycji, sposobu przeprowadzania konsultacji społecznych mających na celu włączenia wspólnot lokalnych i regionalnych oraz organizacji pozarządowych (zgodnie z ustaleniem podjętym na ostatnim spotkaniu, zespół taki powinien zebrać się do 15 lutego).

Ps. Dzień później, 24. stycznia, z okazji gali podsumowującej kampanię „Mazury Cud Natury” pod olsztyńską filharmonią pojawił się ponownie baner Koalicji (przedstawiający upstrzony wiatrakami mazurski krajobraz) a jej przedstawiciele rozdawali ulotki informując o energetyce wiatrowej i postulatach Koalicji. Jedną z takich ulotek otrzymał wchodzący na galę marszałek województwa Jacek Protas, który z uśmiechem powiedział, że się z zgadza z Kolacją, i że podzielamy wspólne zdanie. Moment ten zauważyli dziennikarze telewizyjni, skierowali na niego reflektory i poprosili o komentarz. Marszałek powiedział coś o braku planowania na poziomie województwa i ryzyku utraty cennego krajobrazu (w kontekście „Mazury cud Natury”). Wiele osób które udawało się na gale poparło postulaty Koalicji – m.in. Krzysztof Hołowczyc, który podobno zapowiedział, że zrobi to oficjalnie…

Postulaty Koalicji „Bezpieczna Energia”

My, członkowie Koalicji „Bezpieczna Energia”, mieszkańcy Warmii i Mazur, mając na uwadze ochronę naszego regionu – światowej perły turystyki, bogactwa przyrodniczego i krajobrazowego, jednocześnie pragnąc korzystać z odnawialnych źródeł energii pozyskiwanej bezpiecznymi dla ludzi i środowiska metodami, żądamy:

  1. Natychmiastowego wprowadzenia moratorium na powstawanie nowych elektrowni wiatrowych do czasu prawnego i społecznie akceptowalnego uregulowania sposobu projektowania lokalizacji farm wiatrowych oraz do przyjęcia Wojewódzkiego Planu dla rozwoju energetyki opartej na źródłach odnawialnych.
  2. Uchwalenia minimalnej 8-kilometrowej odległości lokalizacji elektrowni wiatrowych od siedlisk ludzkich.
  3. Prowadzenia stałego monitoringu zdrowia mieszkańców terenów położonych w pobliżu elektrowni wiatrowych, szczególnie w promieniu do 10 kilometrów od już istniejących farm wiatrowych, pod kątem:
    • Badania płodu ludzkiego,
    • Badanie zdrowia psychicznego i neurologicznego,
    • Badanie funkcjonowania systemu immunologicznego.
  4. Standardowego wypłacania przez lokalne samorządy odszkodowań związanych ze stratami ponoszonymi przez mieszkańców terenów położonych w sąsiedztwie farm wiatrowych z tytułu:
    • Utraty wartości nieruchomości,
    • Strat związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
  5.  Dokonania przez władze województwa warmińsko – mazurskiego profesjonalnej i niezależnej wyceny strat związanych z budową elektrowni wiatrowych, szczególnie z tytułu:
    • Utraty walorów przyrodniczych i krajobrazowych,
    • Strat w branży turystycznej.
  6. Nałożenia na Inwestorów obowiązku utworzenia funduszu na demontaż i utylizację elektrowni wiatrowej po wygaśnięciu jej funkcjonowania, na całkowite usunięcie jej pozostałości, takich jak fundamenty, resztki smarów oraz rekultywację terenu.
  7. Rzetelnego informowania mieszkańców oraz opinii publicznej na temat skutków budowy farm wiatrowych w dziedzinach:
    • Zdrowie publiczne społeczności lokalnej,
    • Lokalne środowisko naturalne,
    • Finanse gminne,
    • Turystyka.
  8. Opracowania dla Gmin objętych programem rozwoju energetyki wiatrowej symulacji finansowych w zakresie skutków ekonomicznych przed, w trakcie i po planowanej inwestycji
  9. Uchwalenia minimalnej 15-kilometrowej odległości elektrowni wiatrowych od granic obszarów chronionych:
    • Natura 2000,
    • rezerwat przyrody,
    • park narodowy,
    • park krajobrazowy,
    • pomnik przyrody,
    • obszar chronionego krajobrazu oraz od sieci Ekonet.
  10. Uznania Koalicji „Bezpieczna Energia” za stronę w konsultacjach społecznych w trakcie prac nad ustawą o „Odnawialnych Źródłach Energii”

Koalicję „Bezpieczna Energia” tworzą obecnie:
Warmińsko-Mazurskie Stowarzyszenia na Rzecz ZrównoważonegoRozwoju Energii Odnawialnej i Telekomunikacji,
Stowarzyszenie na rzecz Ochrony Krajobrazu Kulturowego Mazur „Sadyba”,
Warmińsko-Mazurski Oddział Stowarzyszenia Polskich Architektów Krajobrazu,
Stowarzyszenie Aktywności Społecznej im. Tadeusza Reytana,
Komitet Ochrony Orłów,
Towarzystwo Miłośników Ziemi Kętrzyńskiej,
Stowarzyszenie Miłośników Wzgórz Dylewskich,
Stowarzyszenie „Kochajmy Warmię”,
Stowarzyszenie „Dejnowy Pilec”,
Stowarzyszenie „Nie Wiatrakom”,
Partnerstwo „Dzikie Mazury”,
LOP Koło „Żuraw”,
Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków,
Fundacja Albatros,
Stowarzyszenie Miłośników Rusi nad Łyną,
Stowarzyszenie „Okiem Konia”,
Stowarzyszenie „Siedliska Warmińskie”,
Stowarzyszenie Trójkąt Warmiński,
Stowarzyszenia Mieszkańców Krainy Bociana EKO-EGO.

Krzysztof Worobiec

Ten wpis został opublikowany w kategorii Ochrona krajobrazu i oznaczony tagami , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.