Wysłuchanie publiczne w sprawie obywatelskiego projektu ustawy „parkowej”

We wtorek, 13 marca br. w sali kolumnowej Sejmu odbyło się wysłuchanie publiczne w sprawie obywatelskiego projektu nowelizacji ustawy o ochronie przyrody, którego celem jest zmiana przepisów dotyczących tworzenia i powiększania parków narodowych.

Wysłuchanie publiczne daje szansę wypowiadania się zainteresowanym stronom, ze szczególnym uwzględnieniem tych, które nie miały okazji przedstawienia własnej opinii na temat proponowanej ustawy. Chęć udziału w wysłuchaniu należało zgłosić (na formularzach sejmowych) do 3 marca i z możliwości tej skorzystało aż 196 osób (!), z czego ponad 2/3 zgłoszeń pochodziło od przedstawicieli samorządów lokalnych, który zarządzili prawdziwe pospolite ruszenie!

Wysłuchanie publiczne w sprawie obywatelskiego projektu ustawy „parkowej” zdjęcie z sali.

Z jednej strony to dobrze – w państwie demokratycznym każdy powinien mieć prawo wypowiedzieć się, tym bardziej, że chodzi przecież o obywatelski projekt ustawy. Gorzej jednak, gdy za gminne pieniądze zorganizowano wyjazd radnych i urzędników (a co z funkcjonowaniem urzędów w tym dniu?) oraz ich popleczników. Dla przeciwników nowelizacji ustawy zorganizowano transport zbiorowy i do sejmu ruszyły autobusy z Hajnówki i Rucianego-Nidy. Tylko dlaczego bezpłatnego przejazdu do sejmu nie zaproponowano zwolennikom nowelizacji? Burmistrz Rucianego-Nidy na łamach „Gazety Wyborczej” przyznał: Uwaga jest ciekawa i jeśli będą kolejne wyjazdy, to pomyślę i o zwolennikach parku.

W grupie przedstawicieli samorządów lokalnych najwięcej było osób z Puszczy Białowieskiej i Piskiej. Z urzędów miast i gmin: Hajnówka (34 osoby), Białowieża (4 osoby), Ruciane-Nida (25 osób), Piecki (7 osób), ponadto ze Starostwa w Hajnówce (7 osób), Nadleśnictwa Strzałowo (7 osób), 5 osób z gminy Zielonki (otulina Ojcowskiego Parku), Goniądza i Trzciannego (Biebrzański PN) oraz z Karpacza, Ustrzyk Dolnych i Związku Gmin Jurajskich1.

Wśród zwolenników nowelizacji ustawy pospolitego ruszenia nie było, co nie znaczy, że nie było przygotowań do wysłuchania. Zgodnie z zasadą, że nie w ilości siła, ale w jakości, na listę zgłoszeń zapisali się: prof. Maciej Nowicki i prof. Andrzej Kraszewski (byli ministrowie środowiska), prof. Andrzej Bereszyński i dr Andrzej Kepel (obaj są członkami PROP), prof. Tomasz Żylicz i dr Marek Giergiczny (obaj z Ośrodka Ekonomii Ekologicznej Uniwersytetu Warszawskiego), prof. Ludwik Tomiałojć (Uniwersytet Wrocławski), dr Jerzy Kruszelnicki (KOP PAN), dr Adam Jankiewicz i Jadwiga Gąsienica-Chmiel (oboje z Biura Trybunału Konstytucyjnego), pisarz i prawnik Kazimierz Orłoś, dziennikarze Andrzej Bober i Adam Wajrak oraz oczywiście przedstawiciele organizacji pozarządowych2.

Wysłuchanie rozpoczęło się 13. marca br. o godzinie 11.02 (zakończyło się o 15.11) pod przewodnictwem posła Stanisława Żelichowskiego. Ze względu na dużą ilość osób pragnących zabrać głos, czas wypowiedzi ograniczono do 5 minut, ale rygoru czasowego nie przestrzegano, co sprawiło, że części uczestników uniemożliwiono zabranie głosu.

Głos zabrało łącznie 37 osób – w tym 25 przeciwników i tylko 12 zwolenników zmiany ustawy.

Nie sposób omówić wszystkie wypowiedzi. Ogólnie głosy można było podzielić na dwie grupy: dotyczące obywatelskiego projektu ustawy oraz nie odnoszące się do projektu ustawy, a dotyczące konkretnych parków narodowych i różnych spraw lokalnych.

W pierwszej grupie znalazła się część wypowiedzi przedstawicieli samorządów, którzy głosowali za odrzuceniem proponowanej nowelizacji (powtarzając po raz kolejny argumenty, że jej przyjęcie „zakłóci funkcjonowanie demokracji”, że to „zamach na samorządność”, niezgodne z Konstytucją i Europejską Kartą Samorządową etc. Poza negatywnymi opiniami brak było konkretnych propozycji wyjścia z patowej sytuacji, choć padło kilka głosów, że należy szukać kompromisu poprzez wypracowanie trybu tworzenia parków narodowych oraz rekompensat za utracone dochody (mówił o tym burmistrz Mikołajek, starosta Hajnowski oraz pani wiceburmistrz Pisza).

Merytoryczne i dobrze uzasadnione były wypowiedzi zwolenników nowelizacji ustawy.3 „Prestiżowe” znaczenie miały zwłaszcza głosy poparcia byłych ministrów środowiska. Prof. Maciej Nowicki, stwierdził mamy złe prawo, które należy zmienić, i zadał pytanie dlaczego nie można wprowadzić rekompensat z tytułu utraconego podatku leśnego i zwiększyć zarobków niewielkiej grupie pracowników parków narodowych. Natomiast prof. Andrzej Kraszewski stwierdził, że tak jak jest teraz to nie działa i opowiadał o „hojnej rekompensacie” za powiększenie Białowieskiego PN (MŚ proponowało 100 mln zł).

Wysłuchanie publiczne w sprawie obywatelskiego projektu ustawy „parkowej” zdjęcie z sali.

Największym zaskoczeniem dla obecnych na sali, a zwłaszcza dla samorządowców, był głos Sławomira Chmielewskiego, burmistrza gminy i miasta Mogielnica, samorządowca od 14 lat, który… poparł on obywatelski projekt ustawy, mówiąc, że obecne prawo jest złe, samorządy nie są przygotowane do podejmowania tak ważnych decyzji, jakim jest tworzenie parków narodowych oraz że nie jest prawdą, iż formy ochrony przyrody hamują rozwój lokalny.

Oddzielną grupę wypowiedzi stanowiły liczne – niestety – głosy całkowicie nie odnoszące się do obywatelskiego projektu ustawy. Momentami było trochę jak w londyńskim Hyde Park – każdy mówił co chciał – o gnijącym drewnie zalegającym w puszczy, o problemach lokalnych, bezrobociu, rozmnażaniu pszczół, bartnictwie, gospodarce rybackiej itp.

Podsumowanie debaty przypadło mnie – jako przedstawicielowi inicjatywy obywatelskiej. Podziękowałem za przybycie i wszystkie wypowiedzi, nawet za głosy nie dotyczące projektu ustawy. Bo głosy dotyczące problemów lokalnych – choć nie na temat – nie były wypowiedziane na marne, powinny być kierowane nie do autorów nowelizacji, lecz do znajdujących się na sali posłów i przedstawicieli rządu. Zwróciłem uwagę na aspekt Konstytucyjny, a zwłaszcza na niezgodność obowiązujących aktualnie przepisów z artykułem 5 i 163 w powiązaniu z art. 146 oraz zacytowałem fragment mojego wystąpienia podczas I czytania ustawy: Chciałbym bardzo wyraźnie podkreślić, że celem naszego projektu nie jest pozbawienie kogokolwiek należnych mu praw, w tym prawa do współdecydowania. Dlatego też uważamy, że w ślad za obywatelskim projektem ustawy powinno iść opracowanie szczegółowej procedury tworzenia parków narodowych, która powinna ułatwić wieloetapowy proces ich tworzenia i zapewnić merytoryczny dialog jak najszerszemu kręgowi zainteresowanych stron, a więc zapewnić rzeczywistą partycypację społeczną, by w przyszłości uniknąć podobnych konfliktów, jak to ma miejsce w tej chwili.

Nie jest zrozumiałe dla mnie, dlaczego samorządowcy utrzymują, że obecne prawo jest doskonałe, zamiast wykorzystać zmianę przepisów do wynegocjowania konstruktywnego i korzystnego dla nich rozwiązania. Dlaczego, zamiast negować sens obywatelskiej nowelizacji i tracić czas na walkę z przepisami, które proponujemy (a które z powodzeniem i od lat funkcjonują prawie w całej Europie), nie zabiegają o uzyskanie korzyści dla obszarów, które w przyszłości będą wchodziły w skład parków narodowych?

Krzysztof A. Worobiec

———————————

Retransmisję z wysłuchania publicznego można obejrzeć tutaj

Na temat nowelizacji ustawy i wysłuchania publicznego rozmawiano na żywo w TVP INFO i TOK FM:

  1. W programie „Bliżej” Jana Pośpieszalskiego w TVP INFO, 15 marca o godz. 22.30 (prof. Jan Szyszko, poseł Stanisław Żylichowski i Krzysztof Worobiec) – zobacz
  2. w programie „Oburzeni” w Radio TOK FM, 14 marca od godz. 22.10–do 23.00 (dr Dawid Sześciło, Krzysztof Worobiec).– wysłuchaj lub ściągnij

———————————

  1. Pełna lista oficjalnie zgłoszonych osób (co nie znaczy, że wszyscy przyjechali do Sejmu): http://www.sejm.gov.pl/SQL2.nsf/zgloszprojall?OpenAgent&7&23
  2. m.in. Dawid Sześciłło – ClientEarth, Robert Cyglicki – Fundacja Greenpeace Polska, Krzysztof Wolfram – Fundacja Zielonych Płuc Polski, Paweł Pawlaczyk – Klub Przyrodników, Małgorzata Górska i dr Przemysław Chylarecki z OTOP, Jacek Engel – Towarzystwo Miłośników Słońska, Władysław Kargol i Jacek Piątek – Towarzystwo Miłośników Połomu, Joanna Chaniło, Wiktor Kabac, Alicja Karczewska, Nela Szczuka – TOK
  3. Głos zabierali kolejno: M. Nowicki, J. Chaniło, A. Kepel, prof. A Kraszewski, D. Sześciło, P. Pawlaczyk, prof. A. Bereszyński, R. Cyglicki, K. Orłoś, K. Wolfram, prof. L. Tomiałojć.
Ten wpis został opublikowany w kategorii Oddajcie Parki Narodowi i oznaczony tagami , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.